Je weet wanneer jouw regio van de congestielijst wordt gehaald zodra de netbeheerder officieel bevestigt dat de netwerkcapaciteit voldoende is uitgebreid om aan de vraag te voldoen. Dit gebeurt niet op een vaste datum, maar is afhankelijk van de voortgang van verzwaringprojecten op het elektriciteitsnet. In dit artikel beantwoorden we de meest gestelde vragen over de congestielijst, zodat je precies weet waar je aan toe bent.
Hoe bepaalt de netbeheerder wanneer congestie is opgelost?
De netbeheerder bepaalt dat congestie is opgelost wanneer de uitgevoerde netwerkverzwaring voldoende transportcapaciteit heeft vrijgemaakt om alle aanvragen in een congestiegebied te kunnen verwerken. Pas op dat moment worden bedrijven op de wachtlijst alsnog aangesloten of mogen ze hun bestaande aansluiting uitbreiden. Er is geen automatische of vaste termijn: de beslissing is puur technisch en operationeel.
Netbeheerders zoals Enexis, Stedin en Liander voeren continu metingen en analyses uit op het stroomnet. Ze beoordelen of de beschikbare capaciteit op een bepaald knooppunt of tracé toereikend is voor zowel het huidige als het verwachte toekomstige verbruik. Zodra een verzwaringproject is afgerond en getest, wordt de congestiemelding voor dat gebied ingetrokken.
Belangrijk om te weten: het oplossen van netcongestie is een gefaseerd proces. Een regio kan gedeeltelijk van de congestielijst worden gehaald, bijvoorbeeld alleen voor kleinere aansluitingen of alleen voor teruglevering. Volledige opheffing van de congestie kan dus langer duren dan gedeeltelijke verlichting.
Waar kun je de actuele status van de congestielijst vinden?
De actuele status van de congestielijst vind je rechtstreeks op de websites van de regionale netbeheerders. Elke netbeheerder publiceert een kaart of overzicht van congestiegebieden in zijn verzorgingsgebied, inclusief de verwachte planning voor verzwaring en de huidige status van wachtlijsten.
- Enexis: publiceert een interactieve congestiekaart op enexis.nl met actuele statusupdates per regio
- Stedin: biedt via stedin.net een overzicht van gebieden met netcongestie en bijbehorende projectplanningen
- Liander: toont via liander.nl welke gebieden op de wachtlijst staan en wat de verwachte doorlooptijd is
- Netbeheer Nederland: bundelt informatie van alle netbeheerders op netbeheernederland.nl
Naast deze kaarten kun je ook rechtstreeks contact opnemen met de netbeheerder in jouw regio voor een specifieke statusupdate over jouw aansluiting of aanvraag. Houd er rekening mee dat de planning regelmatig wordt bijgesteld, dus het loont om de status periodiek te controleren, zeker als je een uitbreiding of nieuwe aansluiting hebt aangevraagd.
Hoe lang duurt het gemiddeld voordat een regio van de congestielijst gaat?
De doorlooptijd voordat een regio van de congestielijst gaat, varieert sterk en loopt in de praktijk van één tot wel tien jaar of meer. Gemiddeld duurt een significante netwerkverzwaring in Nederland drie tot zeven jaar, afhankelijk van de complexiteit van het project, benodigde vergunningen en beschikbaarheid van materialen en personeel.
De lange doorlooptijden hebben meerdere oorzaken. Verzwaringprojecten vereisen vaak nieuwe kabels, transformatorstations of hoogspanningsverbindingen. Daarvoor zijn ruimtelijke procedures, omgevingsvergunningen en soms ook onteigeningstrajecten nodig. Bovendien is er in de hele sector een tekort aan technici en specifieke materialen zoals transformatoren.
In 2026 werken netbeheerders actief aan versnelling via onder andere de Energiewet en het Landelijk Actieprogramma Netcongestie (LAN). Toch blijft de realiteit dat veel bedrijven in congestiegebieden nog jaren te maken hebben met beperkingen op het stroomnet. Het is dan ook verstandig om niet passief te wachten, maar actief te kijken naar oplossingen die je bedrijf minder afhankelijk maken van de beschikbare netcapaciteit.
Wat kun je doen als jouw regio nog op de congestielijst staat?
Als jouw regio nog op de congestielijst staat, heb je meerdere opties om toch te kunnen groeien, verduurzamen of operationeel te blijven. De kern van de aanpak is het verminderen van de piekbelasting op het net en het beter benutten van de capaciteit die je al hebt. Je hoeft dus niet stil te staan terwijl je wacht op netuitbreiding.
Concrete stappen die je kunt zetten:
- Batterijopslag installeren: een accu slaat energie op tijdens daluren of bij eigen opwek en levert die terug op piekmomenten, waardoor je piekbelasting op het net daalt
- Slim energiebeheer inzetten: met een energiemanagementsysteem (EMS) stuur je automatisch op verbruik, opwek en opslag, zodat je binnen je aansluitcapaciteit blijft
- Vraagsturing toepassen: verschuif energieintensieve processen naar momenten waarop het net minder belast is of jouw eigen zonneopwek maximaal is
- Deelnemen aan congestiemarktprogramma’s: netbeheerders bieden programma’s waarbij jij flexibiliteit levert en daarvoor een vergoeding ontvangt
- Capaciteitsmanagement aanvragen: vraag bij de netbeheerder een oplossing voor beperkte aansluitcapaciteit aan via een transportbeperkingscontract of andere maatwerkoplossing
Door slim te combineren kun je in veel gevallen gewoon doorgroeien, ook in een congestiegebied. De sleutel is inzicht in je eigen energieprofiel en de juiste technische combinatie van oplossingen.
Maakt een slimmer energiesysteem je minder afhankelijk van de congestielijst?
Ja, een slimmer energiesysteem maakt je aantoonbaar minder afhankelijk van de congestielijst. Door zonnepanelen, accu-integratie en een energiemanagementsysteem te combineren, verlaag je structureel je piekbelasting op het net en vergroot je je eigen energieonafhankelijkheid. Je hebt daardoor minder netcapaciteit nodig, wat precies het probleem is dat de congestielijst veroorzaakt.
Een geïntegreerd energiesysteem werkt op meerdere niveaus tegelijk:
- Peak shaving: de accu vangt piekvraag op, zodat je aansluiting minder zwaar belast wordt
- Time shifting: energie die je overdag opwekt, gebruik je ’s avonds of op andere momenten met hoge vraag
- Realtime optimalisatie: een slim EMS past het energiegebruik continu aan op basis van actuele prijzen, opwek en verbruikspatronen
- Congestiebeheer: geautomatiseerde systemen kunnen zelfs volledig autonoom reageren op congestiesignalen van de netbeheerder
Bedrijven die investeren in slimme energiesystemen merken in de praktijk dat ze minder hinder ondervinden van netcongestie, sneller kunnen uitbreiden en ook nog eens lagere energiekosten realiseren. Het wachten op de netbeheerder wordt daarmee minder bepalend voor je bedrijfsvoering.
Hoe Switch Solutions helpt bij netcongestie
Switch Solutions helpt bedrijven in congestiegebieden om operationeel te blijven en toch te groeien, zonder te wachten op de netbeheerder. Als one-stop-solution voor duurzame energie combineren we techniek, financiering en exploitatie in één aanpak. Concreet betekent dat:
- We analyseren jouw energieprofiel en bepalen welke combinatie van oplossingen het meeste effect heeft
- We installeren en integreren zonnepanelen, batterijopslag, laadpalen en warmtepompen tot één werkend systeem
- EMMA, ons eigen energiemanagementsysteem, optimaliseert energiestromen in realtime en beheert congestie automatisch
- We regelen ontwerp, realisatie, financiering én exploitatie, zodat jij geen investering vooraf hoeft te doen
- We begeleiden je bij eventuele deelname aan congestiemarktprogramma’s van de netbeheerder
Wil je weten wat wij voor jouw situatie kunnen betekenen? Neem contact met ons op en we kijken samen naar de beste aanpak voor jouw bedrijf in het congestiegebied.