Voor de meeste MKB-bedrijven die netcongestie willen opvangen, is een accu van 50 tot 250 kWh een realistisch startpunt. De exacte grootte hangt af van je aansluitcapaciteit, je piekverbruik en hoe lang je die pieken wilt afvlakken. Er is geen universele maat: de benodigde accucapaciteit is altijd maatwerk, gebaseerd op jouw specifieke energieprofiel. In dit artikel beantwoorden we de meest gestelde vragen over accugrootte, berekening en de rol van een energiemanagementsysteem.
Wat veroorzaakt netcongestie en wanneer is een accu de oplossing?
Netcongestie ontstaat wanneer de vraag naar netcapaciteit groter is dan wat het elektriciteitsnet op een bepaald moment aankan. Op piekmomenten is er simpelweg te weinig ruimte op het net om alle elektriciteit tegelijk te transporteren. Dit raakt bedrijven direct: je kunt minder terugleveren, laadpalen worden beperkt of nieuwe aansluitingen komen op een wachtlijst.
Een accu is een effectieve oplossing wanneer jouw netcongestieprobleem draait om tijdelijke pieken in vraag of aanbod. Door energie op te slaan op momenten dat het net rustig is en die energie in te zetten tijdens piekuren, verlaag je de belasting op je aansluiting. Dit heet peak shaving. Een accu helpt ook als je zonnepanelen hebt maar niet alles kunt terugleveren: je slaat de overtollige opwek lokaal op voor eigen gebruik later op de dag.
Een accu is minder geschikt als de congestie structureel is en je aansluiting simpelweg te klein is voor je groeiende energiebehoefte. In dat geval is een combinatie van maatregelen nodig, waar we verderop op ingaan.
Hoe bereken je de benodigde accucapaciteit voor jouw situatie?
De benodigde accucapaciteit bereken je op basis van drie variabelen: de hoogte van je vermogenspiek (in kW), de duur van die piek (in uren) en de marge die je wilt aanhouden ten opzichte van je aansluitgrens. Vermenigvuldig het piekvermogen dat je wilt afvlakken met de duur van de piek, en je hebt een eerste schatting van de benodigde capaciteit in kWh.
Stel: je hebt een aansluiting van 3x80A en je verbruik piekt regelmatig naar het equivalent van 3x100A gedurende twee uur per dag. Dan moet je accu in staat zijn om het verschil van 20A gedurende twee uur op te vangen. In de praktijk reken je dit om naar kilowatt en kilowattuur, waarbij je ook rekening houdt met de laad- en ontlaadefficiëntie van de accu (doorgaans 85 tot 95 procent).
Voor een nauwkeurige berekening heb je historische verbruiksdata nodig, bij voorkeur op kwartierresolutie. Die data haal je uit je slimme meter of via een energiemonitoringsysteem. Hoe gedetailleerder het energieprofiel, hoe beter je kunt inschatten wanneer en hoe lang pieken optreden en dus hoe groot de accu moet zijn.
Welke accugrootte is realistisch voor een MKB-bedrijf?
Voor de meeste MKB-bedrijven is een batterijopslagsysteem van 50 tot 250 kWh realistisch en doeltreffend voor het oplossen van netcongestie. Kleinere bedrijven met een aansluiting tot 3x80A komen vaak uit met 50 tot 100 kWh. Middelgrote bedrijven met zwaardere processen of een grotere opwekinstallatie hebben vaak 150 kWh of meer nodig.
Naast capaciteit speelt ook het piekvermogen van de accu een rol. Een accu kan een hoge capaciteit hebben maar een beperkt vermogen, waardoor hij pieken niet snel genoeg kan opvangen. Let dus op zowel de kWh-waarde (hoeveel energie) als de kW-waarde (hoe snel die energie beschikbaar is).
Grotere bedrijven in logistiek, retail of mobiliteit werken soms met systemen van 500 kWh of meer, zeker als er ook meerdere snellaadpunten voor elektrische voertuigen worden aangestuurd. De accu-integratie moet dan ook worden afgestemd op het totale energiesysteem, niet alleen op de netaansluiting.
Wat is het verschil tussen een accu voor peak shaving en voor energieopslag?
Het verschil zit in het primaire doel. Een accu voor peak shaving is erop gericht om vermogenspieken af te vlakken zodat je binnen je aansluitcapaciteit blijft. Een accu voor energieopslag is gericht op het maximaliseren van eigen gebruik van zelfopgewekte energie, bijvoorbeeld door overdag opgewekte zonne-energie ’s avonds te gebruiken.
In de praktijk overlappen deze twee functies vaak. Een accu die overdag zonne-energie opslaat, kan diezelfde energie ook inzetten om een avondpiek op te vangen. Toch verschilt de optimale configuratie:
- Peak shaving vraagt om hoog piekvermogen: de accu moet snel veel vermogen kunnen leveren, ook als de capaciteit relatief klein is.
- Energieopslag vraagt om hoge capaciteit: je wilt zoveel mogelijk energie kunnen bufferen, ook als het piekvermogen lager is.
- Combinatie is mogelijk: een slim energiemanagementsysteem bepaalt realtime welk doel prioriteit heeft en stuurt de accu dienovereenkomstig aan.
Voor bedrijven met netcongestie én zonnepanelen is de combinatie van beide functies vrijwel altijd de meest kostenefficiënte keuze.
Hoe werkt een energiemanagementsysteem bij het aansturen van een accu?
Een energiemanagementsysteem (EMS) stuurt de accu aan op basis van realtime data over verbruik, opwek en netbelasting. Het systeem bewaakt continu de energiestromen in je bedrijf en besluit automatisch wanneer de accu moet laden, ontladen of stand-by moet blijven. Zo voorkom je dat de accu op het verkeerde moment leeg is.
Een goed EMS houdt rekening met meerdere variabelen tegelijk:
- Het actuele verbruik van je gebouw of installaties
- De verwachte zonopbrengst op basis van weersvoorspellingen
- De actuele en verwachte energieprijzen (time-shifting)
- De maximale belasting van je netaansluiting
- De laadstatus van de accu en de verwachte vraag later op de dag
Zonder een EMS is een accu een passief systeem dat je handmatig moet aansturen. Met een EMS wordt het een actief onderdeel van je lokale energiecentrale. Bij congestiebeheer is automatische sturing geen luxe maar een noodzaak: pieken ontstaan vaak onverwacht en je hebt geen tijd om handmatig in te grijpen.
Wanneer is een accu alleen niet genoeg om netcongestie op te lossen?
Een accu alleen is niet genoeg wanneer je structureel meer vermogen nodig hebt dan je aansluiting toelaat, of wanneer de pieken zo lang duren dat geen enkele betaalbare accu ze volledig kan opvangen. In dat geval is een accu één onderdeel van een bredere aanpak, geen complete oplossing op zichzelf.
Situaties waarbij extra maatregelen nodig zijn:
- Structureel tekort aan netcapaciteit: als je bedrijf groeit en je aansluiting simpelweg te klein is, lost een accu het probleem tijdelijk op maar niet structureel.
- Lange piekperiodes: als je piekverbruik meerdere uren per dag aanhoudt, wordt de benodigde accucapaciteit al snel onbetaalbaar groot.
- Meerdere gelijktijdige laadpunten: snelladen voor elektrische voertuigen vraagt om hoog piekvermogen gedurende langere tijd; een accu moet dan worden aangevuld met vraagsturing of load balancing.
- Geen mogelijkheid tot teruglevering: als het net vol is en je ook niet kunt opslaan, dan is participatie in een congestieprogramma of aanpassing van je processen nodig.
De meest robuuste aanpak combineert een accu met slimme vraagsturing, eventueel aangevuld met deelname aan flexmarkten. Meer weten over wat er mogelijk is bij een beperkte aansluiting? Bekijk dan de opties voor beperkte aansluitcapaciteit.
Hoe Switch Solutions helpt bij het bepalen van de juiste accugrootte
Wij helpen MKB-bedrijven en grotere organisaties om netcongestie structureel aan te pakken, niet met een standaardoplossing maar met een systeem dat past bij jouw energieprofiel. Dat doen we als volgt:
- Energieanalyse op kwartierresolutie: we analyseren je historische verbruiksdata om pieken, duur en patronen in kaart te brengen.
- Maatwerk accuadvies: op basis van de analyse bepalen we de optimale capaciteit en het piekvermogen voor jouw situatie.
- Integratie met EMMA: ons eigen energiemanagementsysteem stuurt de accu automatisch aan op basis van realtime verbruik, zonopbrengst en energieprijzen.
- Geen investering vooraf: wij regelen ontwerp, realisatie, financiering én exploitatie. Jij betaalt alleen voor de energie die je gebruikt.
- Totaaloplossing: van zonnepanelen en accu tot laadpalen en congestiebeheer, alles wordt geïntegreerd in één systeem.
Wil je weten hoe groot een accu voor jouw bedrijf moet zijn en wat dat oplevert? Neem contact op met Switch Solutions en we denken graag met je mee.